اسماعیل محمد صلاحی گرافیست و طراح وب
دوشنبه 28 خرداد 1397.
الإثنين 5 شوال 1439.
-
Jun 18 2018.
-
  مقاله

جنگ جمل و سهم خواهی خواص از ابتدا تا انتها

یادداشت جناب آقای حجت نصیرزاده از فعالین فرهنگی محمدیار در رابطه با سالروز جنگ جمل

بسمه تعالی

به مناسبت •١ جمادی الاول سالروز جنگ جمل در سال ٣۶ هجری

پس از کشته شدن عثمان خلیفه سوم، همه در فکر انتخاب سرپرستی امت اسلام برآمدند. مردم پس از جمع شدن در مسجد موضوع خلافت امام علی علیه السلام را مطرح نمودند. " رأی عمار ، ابوالهیثم پسر تیهان ، رفاعه پسر رافع ، مالک پسر عجلان و ایوب انصاری بر این شد که علی علیه السلام را خلیفه نمایند و بیش از همه عمار یاسر در این کار پافشاری داشت"(١)

پس از آن همگی به سراغ امام علی علیه السلام آمدند و او را از خانه بیرون آوردند و از او خواستند دستش را برای بیعت باز کنند. قبیصه پسر ذوئب اسدی گوید: اول کسی که با او بیعت نمود طلحه بود... پس از طلحه ؛ زبیر و سایر مسلمانان بیعت کردند.(٢)

امام پس از آن در نخستین سخنان خود اعلام کرد که عدالت را مبنای کار خود قرار داده و حق را به ذی حق خواهد رساند که مشروح آن در خطبه ١۶ نهج البلاغه موجود می باشد. اسکافی گوید: از این جا کینه ها شروع شد و خیلی ها این گفتار را نپسندیدند.(٣)

امام فردای آن روز دستور داد به هر نفری سه دینار داده شود ؛ "صبح روز بعد طلحه و زبیر در گوشه ای از مسجد نشستند و نزد امام نرفتند..."(۴) آنان انتظار داشتند که امام بدون مشورت آنان کاری نکند و بین آنان و دیگران امتیاز قائل شود.

بنابراین طلحه و زبیر با شکستن پیمان خود به جنگ با امام برخواستند ؛ نبرد ناکثین از این جهت رخ داد که طلحه و زبیر با علی بیعت کرده بودند ، تقاضای فرمانروایی بصره و کوفه را داشتند ، ولی امام با درخواست آنان موافقت نکرد... در نزدیکی بصره نبرد شدیدی رخ داد که با پیروزی علی و شکست ناکثین پایان یافت و این همان جنگ جمل است که در تاریخ برای خود سرگذشت گسترده ای دارد. این نبرد در سال ٣۶ هجری قمری رخ داد.(٥)

امام علی علیه السلام در مورد شناخت طلحه و زبیر و اصحاب جمل می فرمایند: چون رعد خروشیدند و چون برق درخشیدند ، اما کاری از پیش نبردند و سرانجام سست گردیدند! ولی ما اینگونه نیستیم ، تا عمل نکنیم ، رعد و برق نداریم ، و تا نباریم سیل جاری نمی سازیم.(۶)

تاریخ همیشه چراغ راه آینده است. ما امروزه در تاریخ انقلاب خود خیلی افراد را دیدیم که سالها برای انقلاب و نظام زحمت کشیدند ولی در کوران اتفاقات نتوانستند بین خواسته ها و زیاده خواهی خود و عدالت خواهی رهبری نظام ، حق را ببینند و گوش به فرمان رهبرشان باشند. اما سرگذشت جنگ جمل به ما می آموزد کسانی که با رهبر عادل و عدالت خواه مخالفت کنند نتیجه کارشان جز خزلان و نابودی نمی باشد.

 

منابع:١- تاریخ امیرالمؤمنین،جلد ٢،ص ١٢،شیخ عباس حائری،چاپ هفتم،انتشارات مسجد مقدس جمکران،قم،١٣٨۶٢- همان،ص١٣٣- همان،ص•۴۴- همان،ص۴١٥- سیره پیشوایان،ص٨٢،مهدی پیشوایی،چاپ بیست و دوم،ناشر مؤسسه امام صادق علیه السلام،قم،١٣٨٩۶- نهج البلاغه،محمد دشتی،چاپ سوم،ناشر تا ظهور،قم،١٣٨٧